Heimwee naar de NNWB

door Pieter Bleeker

Al bijna vergeten, de Noord Nederlandse Watersportbond (NNWB). Opgegaan in het KNWV in 2004, wat nu het Watersportverbond heet. Mooie tijden beleefd: Uit Groningen gingen we op de fiets in de sneeuwbuien naar de NNWB vergadering in Leeuwarden. Zo'n 50 jaar geleden. Veel tumult daar, elke vereniging vocht voor zijn open wedstrijden, wat verhitte discussies opleverde tussen de Friese verenigingen. Niet de Groningse, daar ging alles in goed overleg en veel gemoedelijker. Maar wat we gemeen hadden was de liefde voor het wedstrijdzeilen. Allemaal vrijwilligers, geen commerciële toestanden. Hoe anders was dat na de ineensmelting met de "Hollandse" bond. De NNWB had nooit financiële problemen, het watersportverbond zit meestal op zwart zaad: Een fiasco met een watersportblad, te veel betaald personeel, Olympische spelen enz. Ook besluiten die niet bijdragen aan de breedtesport: een bemanningslicentie en nu dan de verplichte hermeting van je boot bij verkoop voor "maar" 100 euro, wat na een tijdje flink omhoog gaat. Bij de startlicentie gebeurde dat ook. Ondertussen gaat het niet goed met de zeilsport in de breedte. Daarom moest er ook een platform wedstrijdzeilen komen, om alle kritiek op het verbond te kanaliseren of vakkundig in rook te laten opgaan. Het is maar hoe je er naar kijkt. Want heeft het platform als hoogste orgaan, mogen beslissen over het nieuwste beleidsplan mbt hermeten rompen? Het was een voorstel, maar staat ondertussen al vermeld op de nieuwste licenties. Hoezo democratisch. Ondertekening van de brief door de techneuten van de TC watersportverbond wijst waarschijnlijk op een solo actie.
Bij het watersportverbond draait alles om de Olympische spelen. In Italië net zo, maar daar was de zeilbond zo verstandig het meten van de rompen over te laten aan de AICD, de 12voetsjollenclub in dat land. Okay, daar zitten ook nadelen aan, maar het is in elk geval een stuk goedkoper. En ook de deskundigheid bij een klassenorganisatie is nooit een probleem. Bij het watersportverbond is alles boter bij de vis. Of het nu gaat om een zaalruimte huren voor een licentie houders vergadering, kosten bij een hermeting, start- en bemanningslicenties, afdrachten van zeilverenigingen. In een klassenorganisatie is het een hobby en bestuurswerk mag dan geld kosten.
In de winter doe ik aan K-zeilen. Radiografisch zeilen. Deze klasse organisatie is uit het verbond gestapt met als reden: te veel kosten, te weinig baten. Het gaat heel goed: Eenheid in de K-klasse en plezier gaan prima samen. Ook zonder inbreng van het verbond. Dezelfde filosofie als bij de NNWB ooit. We doen het voor de lol en het moet wel leuk blijven. Eigenlijk zou het beter zijn als zeilen geen olympische sport meer is, want wie vindt dat nog interessant tegenwoordig. Zeilen wordt nooit een kijksport en heeft hetzelfde niveau als kijken naar een wedstrijdje jeu de boules. Leuk om te doen, maar alleen interessant voor de deelnemers. Mocht het zeilen niet meer olympisch zijn, en die kans is reëel, dan kan het verbond weer echte aandacht besteden aan de breedtesport. Net als vroeger. En dan bij voorkeur met dezelfde filosofie als de NNWB. Zo niet, is het heroprichten van de NNWB altijd nog een optie. In het Noorden is daar wel animo voor.

Lees hier de geschiedenis van de NNWB

Lees hier de hermeetplannen in watersport-tv deel1

en hier het vervolg in watersport-tv deel 2

radiografisch zeilen in de K-klasse. zie website klasse organisatie

lees hier ook over de hermeetplannen van het verbond in watersport tv deel3

Baldeneysee 11-12 april 2026

Inschijven kan binnenkort via manage2sail.

Het eerste Friendship evenement in 2026, gaat weer plaats vinden in Essen, Baldeneysee 11-12 april 2025, voor O-jollen en klassieke houten 12voetsjollen. Beide klassen hebben een Olympische geschiedenis: De 12voetsjol in 1920 en 1928, de O-jol in 1936. Noteer het weekend van 11-12 april alvast in je agenda. De zeilvereniging Segler Kameradschaft Essen (SKS) organiseert het evenement onder de naam Ruhrpokal.
Er staan 5 wedstrijden op het programma, de eerste start is zaterdag 11:00hr. Donderdag is het clubterrein geopend en ben je al welkom. Vrijdagavond is er pizza in het clubhuis. En zaterdag een diner. Inschrijfgeld is 40 euro waar 1 diner bij is inbegrepen van 30 euro. Aanhang kan ook meegenieten, maar betaalt apart 30 euro.
Adres van het clubhuis mbv google maps.
Voor een indruk en informatie zie de foto's van voorgaande jaren. Let op: Het is traditie dat iedere deelnemer een zelfgebakken taart meeneemt, het gehele evenement kan er dan gratis van genoten worden. Er is beperkt plaats voor campers. Aanbevolen hotels in de buurt: Gastgeb.

Zie het kaartje voor de aanbevolen route naar de SKS. Nadere informatie bij Bert Bos, Reinhard Schroeder of Pieter Bleeker. Contact via de website 12footcwc.org.

Ook in 2025 is het evenement georganiseerd. Zie hier het verslag voor een indruk. Dit evenement wil je echt niet missen.

Altijd spannende wedstrijden voor liefhebbers van klassieke houten 12voetsjollen. Nog steeds een echte eenheidsklasse! De Friendship Series zijn al 13 jaar een begrip.

Training 28 maart 2026

Aankondiging training 28 maart 2026

De training van de Twaalfvoetsjollenclub regio Noord en de Zeilvereniging Zuidlaardermeer (ZZ) is gepland op zaterdag 28 maart 2026. Het hek bij ZZ is vanaf 9:00hr open en ben je welkom. Trainers zijn Wim Bleeker, Pieter Bleeker en Jeroen de Groot.
Na het optuigen van de boten eerst een korte warming-up om de spieren weer soepel te krijgen, ca. 10:30. 

Daarna theorie over 4 succesfactoren

- techniek: snelheid / trimmen jol / boothandling

- tactiek: de juiste beslissingen nemen, door de stuurman.

- psychologie: altijd rustig blijven en je tegenstander zenuwachtig proberen te  maken.

- geluk. Je laatste redmiddel. Maar soms af te dwingen.

 ca. 12:00hr het water op, waarna we de boothandling gaan oefenen zoals overstag gaan en gijpen. Vervolgens een paar korte trainingswedstrijden met een nabespreking en een drankje tot slot in het clubhuis van ZZ.

Voor met name benzinekosten van de volgboot, vraagt Jeroen de Groot als voorzitter van de Zeilvereniging Zuidlaardermeer (ZZ) een vergoeding van 5 euro per 12voetsjol.
Opgave via de secretaris van de twaalfvoetsjollenclub, de whatsapp groep Friendship Nordics, 12footcwc.org of een mail naar de trainers. Ook als je nog geen jol hebt, maar wel belangstelling, ben je welkom. Gewoon langskomen, vaak zijn er mogelijkheden mee te varen.
De Zeilvereniging Zuidlaardermeer kun je vinden door in de routeplanner Meerweg 58, Kropswolde in te voeren. Zie ook google maps Zeilvereniging Zuidlaardermeer aan de Meerweg, richting paviljoen de Rietzoom.
Voor een indruk, hier de foto's van de:
training 2017,
training 2020,
training 2022,
training 2023,
training 2024
training 2025

Slecht weer of te veel wind (  bft 4 of meer), in dat geval gaat de training niet door. Houd dit blog artikel daarom in de gaten voor het laatste nieuws.

Nederlandse en Italiaanse jollen

De originele Cockshott jol, gedigitaliseerd door Bert Hamminga / Vasileios Koutsovoulos

Door Pieter Bleeker

Nicolaas Saumagne is president van de Franse jollenclub. Hij heeft onderzoek laten verrichten naar de verschillen tussen drie jollen: de originele Cockshott jollen uit 1914, moderne houten Italiaanse jollen en de klassieke Nederlandse jollen.
Bert Hamminga heeft vlak voor zijn overlijden hetzelfde gedaan. In dit blog artikel zijn beide onderzoeken terug te vinden. Ik doe er daarnaast ook nog een praktisch sausje overheen (60 jaar zeilervaring) door twee stellingen te poneren met daarnaast mijn personlijke conclusies. Ben je het daarmee eens, laat het weten. Ben je het er niet mee eens, dan ook graag. Bij voorkeur met argumenten.

Stelling 1: De originele Cockshott jollen (1914), Nederlandse jollen (1990) en moderne Italiaanse houten jollen hebben een fundamenteel ander model van de romp.
Antwoord stelling 1: Neen

Stelling 2: Moderne Italiaanse jollen zijn veel sneller dan klassieke Nederlandse jollen
Antwoord stelling 2: Ja

Nicolas Saumagne en Bert Hamminga hebben beide veel geld uitgegeven om een wetenschappelijk verantwoord antwoord op deze vragen te verkrijgen, Nicolas heeft de Franse scheepsbouw architect Jerome Delauney in de arm genomen. Bert Hamminga de Griekse CAD ontwerper Vasileios Koutsovoulos
Zie eindrapport Nicolas Saumagne, geschreven in de Franse taal.
Zie eindrapport Bert Hamminga in de Engelse taal

Analyse rompen: stelling 1
Jerome Delauney sloeg m.i. de spijker op de kop, de toleranties zijn ongeveer 10mm. Als je gebruik maakt van de maximale toleranties kun je in theorie een heel ander model bouwen. Of je nu de Cockshott, Italiaanse of Nederlandse tekeningen als uitgangspunt neemt. Dat was ook precies de reden dat in 1990 de toleranties door het Nederlandse watersportverbond zijn aangescherpt. Daardoor ontstond wel een (klein) verschil met de Cockshott jol, vooral in het voorste spant. De kop is wat minder bol geworden, maar wel vloeiender. In elk geval scheepsbouwkundig een beter model dan de Italiaanse jol, die nogal slordig is vormgegeven, volgens Jerome. Bert Hamminga heeft samen met de Griekse Solidworks deskundige Vasileios Koutsovoulos de originele Cockshott tekeningen buitengewoon nauwkeurig gedigitaliseerd. Daarna heb ik samen met Vasileios en zeilmakerij Molenaar de Cockshott mallen in zeildoek laten snijden met een CNC en vervolgens op de Nederlandse mallen van jachtbouw de Groot gelegd.
zie het blogartikel over de mallen.
En wat bleek: nauwelijks enig verschil. Alle jachtbouwers houden altijd de nominale maten van de mallen aan, het risico dat een jol wordt afgekeurd, is anders veel te groot. Daar komt ook nog bij dat de rompsnelheid van een jol heel laag is. Als er al verschillen zijn, worden ze daardoor geminimaliseerd. In het clubhuis van de Kaag staat een mooie spreuk: elk jolletje zeilt, zoals het gestuurd wordt. Het antwoord op stelling 1 is dus NEEN: nauwelijks verschil in de rompvorm. Wat wel verschilt is het gewicht. Italiaanse houten jollen zijn meestal veel lichter dan zware Nederlandse jollen. Dit kan oplopen tot 40-50kg. vooral bij weinig wind geeft dit voordeel.

Analyse uitrusting: stelling 2.
Zijn de rompvormen van Cockshott, Italiaanse en Nederlandse jollen nauwelijks verschillend, dat geldt niet voor het zeil en de uitrusting. Het Italiaanse zeil is aerodynamisch veel beter dan het Nederlandse. Het zeilpunt is ook meer naar voren gericht, waardoor de mast ook verder naar voren staat. Jerome stelt dat planeren daardoor lastiger wordt. Maar dat is puur theorie. Boven windkracht 4 gaan Italiaanse jollen niet meer het water op. En bovendien planeren jollen sowieso niet erg snel vanwege het hoge gewicht en de korte waterlijn, Een wedstrijd tussen Italiaanse en Nederlandse jollen heeft vaak plaatsgevonden. en dat heeft interessante beschouwingen opgeleverd, als je er tenminste rationeel naar wilt kijken. Los van alle nepnieuws en politieke overwegingen. Bij weinig wind zijn de verschillen erg groot. Bij meer wind wat kleiner: Italiaanse jollen zeilen echter maar tot en met bft 4, Nederlandse jollen tot en met bft 6-7. Als toer evenement prima om met elkaar te zeilen, maar een serieuze wedstrijd tussen Nederlandse en Italiaanse jollen heeft geen zin: de verschillen zijn veel te groot. Vooral het totaalgewicht, de verstelmogelijkheden, de mastdelen, het roer en de kimlatten zijn de oorzaken. Zowel het Italiaanse kamp als het Nederlandse zitten nog steeds in de schuttersputjes, een compromis is op dit moment niet in beeld. Ook omdat de uitgangspunten verschillend zijn: italië modern, Nederland klassiek.
Lees hier het bewijs over de grote verschillen in dit blog artikel.

Friendship Series
In de Friendship series wordt daarom de stelling gehanteerd, dat de Nederlandse klassenvoorschriften het uitgangspunt behoren te zijn. En dat hoeft niet te betekenen dat we ons tot het idiote discussie niveau verlagen over een millimeter zwaardkastspleet meer of minder. Dergelijk wappie niveau slaat veel te ver door en voorkomt dat er een gedragen internationale klassenorganisatie kan worden opgericht met uniforme, redeijke klassenregels voor houten klassieke jollen.

Zelf een jol bouwen
Amateur bouwers die hun zinnen hebben gezet op een 12voetsjol kunnen terecht op de site van de Franse scheepsbouwkundige Jerome Delauney. Het Nederlandse Watersportverbond verkoopt papieren tekeningen met daarbij de Nederlandse klassenvoorschriften. Er is een Engelse vertaling. De mallen van de originele Cockshott jollen stellen wij gratis ter beschikking. Zie ook 12footcwc.org. Jachtbouw de Groot kan complete ijzerpakketten voor een 12voetsjol leveren.

Het agressieve beleid van de Italiaanse klassenorganisatie AICD om de jol te moderniseren, verbeeld in deze cartoon, is helaas nog steeds actueel.

*******************

Naschrift.

Ik heb dit blogartikel aan Nicolas Saumagne uit Frankrijk  voorgelegd. Over stelling 1 zijn we het beide eens. Over stelling 2 (nog) niet. Maar deze discussie wordt voortgezet met dank aan google translate. We proberen een gezamenlijke visie te ontwikkelen voor het nieuw bouwen van houten jollen mbv digitalisatie. En ook om de verschillen tussen Nederlandse en Italiaanse houten  jollen hanteerbaar te maken voor een eerlijke internationale wedstrijd. Bijvoorbeeld in 2028 als het 100 jaar geleden is dat de Olympische Spelen in Amsterdam werden gehouden: weer 180 jollen aan de start is het idee. Net als in 2014 op Loosdrecht. Nicolas heeft een Italiaanse moderne jol, maar is nu bezig een klassieke Nederlandse jol te bouwen met de naam Tetrix. Een ervaringsdeskundige en een bevlogen jollenman. Binnenkort meer nieuws van ons.