Door Pieter Bleeker
Nicolaas Saumagne is president van de Franse jollenclub. Hij heeft onderzoek laten verrichten naar de verschillen tussen drie jollen: de originele Cockshott jollen uit 1914, moderne houten Italiaanse jollen en de klassieke Nederlandse jollen.
Bert Hamminga heeft vlak voor zijn overlijden hetzelfde gedaan. In dit blog artikel zijn beide onderzoeken terug te vinden. Ik doe er daarnaast ook nog een praktisch sausje overheen (60 jaar zeilervaring) door twee stellingen te poneren met daarnaast mijn personlijke conclusies. Ben je het daarmee eens, laat het weten. Ben je het er niet mee eens, dan ook graag. Bij voorkeur met argumenten.
Stelling 1: de rompen van de originele Cockshott jollen (1914), Nederlandse jollen (1990) en moderne Italiaanse houten jollen zijn fundamenteel verschillend.
Antwoord stelling 1: Neen
Stelling 2: Moderne Italiaanse jollen zijn veel sneller dan klassieke Nederlandse jollen
Antwoord stelling 2: Ja
Nicolas Saumagne en Bert Hamminga hebben beide veel geld uitgegeven om een wetenschappelijk verantwoord antwoord op deze vragen te verkrijgen, Nicolas heeft de Franse scheepsbouw architect Jerome Delauney in de arm genomen. Bert Hamminga de Griekse CAD ontwerper Vasileios Koutsouvoulis
Zie eindrapport Nicolas Saumagne, geschreven in de Franse taal.
Zie eindrapport Bert Hamminga in de Engelse taal
Analyse
Jerome Delauney sloeg m.i. de spijker op de kop, de toleranties zijn ongeveer 10mm. Als je gebruik maakt van de maximale toleranties kun je in theorie een heel ander model bouwen. Of je nu de Cockshott, Italiaanse of Nederlandse tekeningen als uitgangspunt neemt. Dat was ook precies de reden dat in 1990 de toleranties door het Nederlandse watersportverbond zijn aangescherpt. Daardoor ontstond wel een (klein) verschil met de Cockshott jol, vooral in het voorste spant. De kop is wat minder bol geworden, maar wel vloeiender. In elk geval scheepsbouwkundig een beter model dan de Italiaanse jol, die nogal slordig is vormgegeven, volgens Jerome. Bert Hamminga heeft samen met de Griekse Solidworks deskundige Vasileios Koutsouvoulis de originele Cockshott tekeningen buitengewoon nauwkeurig gedigitaliseerd. Daarna heb ik samen met Vasileios en zeilmakerij Molenaar de Cockshott mallen in zeildoek laten snijden met een CNC en vervolgens op de Nederlandse mallen van jachtbouw de Groot gelegd.
zie het blogartikel over de mallen van 12footnews. En wat bleek: nauwelijks enig verschil. Alle jachtbouwers houden altijd de nominale maten van de mallen aan, het risico dat een jol wordt afgekeurd, is anders veel te groot. Daar komt ook nog bij dat de rompsnelheid van een jol heel laag is. Als er al verschillen zijn, worden ze daardoor geminimaliseerd. In het clubhuis van de Kaag staat een mooie spreuk: elk jolletje zeilt, zoals het gestuurd wordt. Het antwoord op stelling 1 is dus NEEN: nauwelijks verschil tussen de verschillende rompen. Wat wel verschilt is het gewicht. Italiaanse houten jollen kunnen wel 40kg lichter zijn dan zware Nederlandse jollen. En dat heeft vooral bij weinig wind wel invloed.
Zijn de rompen van Cockshott, Italiaanse en Nederlandse jollen nauwelijks verschillend, dat geldt niet voor het zeil en de uitrusting. Het Italiaanse zeil is aerodynamisch veel beter dan het Nederlandse. Het zeilpunt is ook meer naar voren gericht, waardoor de mast ook verder naar voren staat. Jerome stelt dat planeren daardoor lastiger wordt. Maar dat is puur theorie. Boven windkracht 4 gaan Italiaanse jollen niet meer het water op. En bovendien planeren jollen sowieso niet erg snel vanwege het hoge gewicht en de korte waterlijn, Een wedstrijd tussen Italiaanse en Nederlandse jollen heeft vaak plaatsgevonden. en dat heeft interessante beschouwingen opgeleverd, als je er tenminste rationeel naar wilt kijken. Los van alle nepnieuws en politieke overwegingen. Bij weinig wind zijn de verschillen erg groot. Bij meer wind zijn de verschillen aan de wind wat kleiner. Als toer evenement prima om met elkaar te zeilen, maar een serieuze wedstrijd tussen Nederlandse en Italiaanse jollen heeft geen zin: de verschillen zijn veel te groot. Zowel het Italiaanse kamp als het Nederlandse zitten in de schuttersputjes, een compromis is op dit moment niet haalbaar. Bovenstaande cartoon is ooit gepubliceerd in het Italiaanse jollenbulletin en nog steeds actueel. Zie hier het bewijs, beschreven in dit blog artikel. In de Friendship series wordt daarom de stelling gehanteerd, dat de Nederlandse klassenvoorschriften het uitgangspunt behoren te zijn. En dat hoeft niet te betekenen dat we ons tot het idiote niveau van een mm zwaardkastspleet discussie moeten gaan verlagen. Sommige complotdenkers in Nederland vinden deze disucussie interessanter dan een gezellige, redelijk eerlijke wedstrijd te gaan zeilen in klassieke jollen. Het slaat veel te ver door en voorkomt dat er een internationale houten klassenorganisatie wordt opgericht met uniforme, redeijke klassenregels. Amateur bouwers die hun zinnen hebben gezet op een 12voetsjol kunnen terecht op de site van de scheepsbouwkundige Jeroem Delauney. Het Nederlandse Watersportverbond verkoopt papieren tekeningen met daarbij de Nederlandse klassenvoorschriften. Er is een Engelse vertaling. De mallen van de originele Cockshott jollen zijn ook beschikbaar voor de liefhebbers. Zie 12footcwc.org.
